Salvör Kristjana Gissurardóttir (salvor)

Ég heiti Salvör Kristjana og er ein af stofnendum Pírata á Íslandi. Ég hef verið með á lista Pírata í Reykjavík norður undanfarnar þrjár Alþingiskosningar og vil einnig bjóða fram starfskrafta mína núna í borgarstjórnarkosningum í Reykjavík. Ég sækist eftir sæti eins ofarlega og Píratar treysta mér. Ég hef tekið virkan þátt í grasrót og málefnastarfi pírata, sérstaklega því sem fram fer í netmiðlum og hef reynt að stuðla að málefnalegri umræðu. Ég þekki nokkuð vel til stjórnsýslu í Reykjavík og var fyrir áratug varaformaður Mannréttindaráðs Reykjavíkur og sat í ýmsum nefndum á vegum borgarinnar.

Baráttumál í Reykjavík
Helstu baráttumál mín núna varða menntun, mannréttindi og dýravernd.

Menntun
Ég vil að stuðla að sem mestum möguleikum Reykvíkinga á öllum aldri til menntunar og nýsköpunar með því að

* auka aðgengi að efnivið og þekkingu með frjálsum og opnum höfundarleyfum (opnu menntaefni OER og opnum hugbúnaði og opnu menningarefni og netlægu opnu frjálsu námsefni og fræðsluefni)
* byggja upp nemendamiðað námumhverfi þar sem nemandi getur unnið og skapað en ekki eingöngu lesið, hlustað og horft. Þetta námsumhverfi þarf að gefa nemendum aðgang að tæknismiðjum/snillismiðjum (makerspace) á sama hátt og námsumhverfi fyrri tíma lagði áherslu á lesver og bókasöfn.
* byggja upp veflægt og netlægt aðgengi að efni (gagnasöfn) og námsferli (netnámskeið MOOC) og stafrænum tólum með sem opnustum aðgangi
* tryggja að allir nemendur hafi aðgang að góðum stafrænum verkfærum (tölvum og snjalltækjum), ekki eingöngu í ákveðnu umhverfi heldur búnaði sem þeir hafi alltaf aðgang að (snjalltæki og fartölvur)
* Aðgengi sé að námskeiðum og fullorðinsfræðslu í heimabyggð og fyrir allan aldur. Námsflokkar Reykjavíkur og öldungardeildir framhaldsskólana voru á sínum tíma mikilvægt jafnréttistæki sem gerðu Reykvíkingum sem ekki höfðu mikla grunnmenntun eða vantaði færni á ákveðnum stigum fært að auka við menntun sína. Núna eru miklu minni möguleikar fyrir það fólk til menntunar í Reykjavík en áður var en ekki verður annað séð en knýjandi þörf sé fyrir endurmenntun og símenntun fólks á öllum aldri á næstu áratugum. Það er fyrirsjáanlegt að mjög miklar tæknibreytingar og samfélagsbreytingar eru að verða og þess vegna þarf miklu meira aðgengi að menntun á formi sem hentar fólki sem býr við ýmis konar aðstæður, menntun sem er að hluta veflæg og netlæg og að hluta í heimabyggð.
* Aðgengi borgarbúa að ókeypis, opnu og netlægu tungumálanámi sem miðar við snjalltæki. Það þarf að taka tillit til breyttra atvinnuhátta og líka þess að stór hluti af fólki á vissum aldri í Reykjavík hefur ekki íslensku sem móðurmál og er einangrað þess vegna og hefur minni möguleika til vinnu. Það þarf að auka aðgengi að tækni- og verknámi og listanámi en það þarf ekki síður að auka aðgengi að tungumálanámi fyrir fólk sem orðið er eldra en framhaldsskólaaldur og þannig nám ætti að nýta þau námstæki sem allir hafa til staðar þ.e. símana. Einn gríðarstór atvinnuvegur hefur skapast í Reykjavík sem lýtur að ferðamönnum. Margir ferðamenn eru ekki frá engilsaxneskum löndum en það eru afar fáir sem hafa gott vald á tungumálum.
* Stór og sístækkandi hluti borgarbúa er núna á eftirlaunaaldri. Það er mikilvægt fyrir farsæld og lífsgæði þeirra sem eldri eru að geta nýtt tæknilausnir til að spara sér sporin, nota ýmis stafræn hjálpartól, afla þekkingar og fylgjast með og vera í samskiptum. Þetta er kynslóð sem ekki óx upp með því netvædda tækniumhverfi sem við höfum aðgang að í dag og margt er framandi og erfitt. Það er mikilvægt að aðgengi að stafrænni menningu taki mið af þessum hópi og þá ekki síður menningarefni og afþreyingarefni. Útvarp var á sínum tíma mikilvægt tól sem jók aðgengi að menningu en nú þarft aðgengi að stafrænu efni á ýmsu formi sem er auðvelt að nálgast fyrir fólk á fullorðinsárum.



Það sem sameinar
Ég tók þátt í undirbúningsstarfinu fyrir stofnun flokksins og beitti mér þar einkum fyrir að við sem komum úr ýmsum áttum og með margs konar viðhorf og bakgrunn fyndum þann samhljóm sem þarf til að umbreyta samfélagi með manngildi og virðingu fyrir lífi að leiðarljósi. Í því skyni þýddi ég "Pirate Codex" og lagði til að píratar á Íslandi gerðu að sáttmála sínum þær grunnreglur sem á íslensku eru kallaðar Píratakóðinn (http://piratar.is/stefna/piratakodinn/). Þetta eru ennþá mitt hjartans mál að menn finni samstöðu og þar með slagkraft til að breyta samfélagi þannig að virðing sé borin fyrir lífi og náttúru og allir hafi sem mest mannréttindi, athafnafrelsi og tjáningarfrelsi og vald yfir eigin lífi en líka vitund um að það þarf að vernda þá sem minni völd og aðstöðu hafa fyrir yfirgangi.
Brýnt er að ná á Íslandi samstöðu og sátt um hvernig þjóðfélag við viljum búa og starfa í, við þurfum nýja stjórnarskrá. Mikilvægt og brýnt samfélagsmál á Íslandi er að ná aftur yfirráðum á auðlindum þjóðar og tryggja afgjald af auðlindum og umráðarétt almennings um það umhverfi sem fólk byggir lífsafkomu sína og búsetu á. Það er brýnt að breyta stjórnarskrá miðað við tillögur stjórnlagaráðs og breyta stjórnarháttum með það að leiðarljósi að vald almennings verði meira. Píratar eru líka það stjórnmálaafl sem mestan slagkraft hefur til að krefjast þeirra mannréttinda fyrir almenning að hafa aðgang að upplýsingum til að geta tekið upplýstar ákvarðanir og tekið þátt í alvöru lýðræði þar sem fólk en ekki fyrirtæki ráða skipan samfélagsins

Borgaralaun
Á undirbúningsfundum fyrir stofnun pírata á Íslandi hóf ég umræðu um borgaralaun (óskilyrta grunnframleiðslu) og lagði til að upptaka borgaralauna yrði hluti af stefnu pírata og sérstakur málefnahópur stofnaður um það málefni. Upptaka borgaralauna er að mínu viti ein fær og réttlát leið til að laga samfélag okkar að tíma þar sem störf eru að hverfa vegna sjálfvirkni og tæknibreytinga og það eru ekki eingöngu einhæf verksmiðjustörf sem hverfa heldur einnig störf sérfræðinga, miðstéttin þurrkast út og ójöfnuður eykst. Við þurfum öðruvísi kerfi en það kerfi alþjóðavæðingar og aflandsvæðingar sem nú er við lýði þar sem fjármagn svífur um háloftin og sogast að örfáum ríkum og breytist þar í þumalskrúfur og fjötra til að hefta og merja til auðsveipni allan þorra almennings.

Gerendamenning (maker culture)
Ég hef seinustu ár verið mjög upptekin að skoða hvernig samfélag við erum að fara inn í og hvers konar færni og umhverfi við þurfum og í því sambandi sérstaklega skoðað fyrirbæri eins og hakkarasamfélög og Hackerspaces og samfélög um opinn vélbúnað og opinn hugbúnað og hina svokölluðu "maker movement" eða diy hreyfingu núna þegar iðnaðarsamfélagið þar sem vörur eru fjöldaframleiddar með því að steypa þau í form er á undanhaldi og upp er að spretta annars konar framleiðsla, framleiðsla þar sem margir vinna saman á annan hátt og varan er spunnin eftir forskriftum (forritum) , ekki steypt og framleiðslan þarf ekki stórar verksmiðjur heldur er hún framleidd af þeim sem ætlar að nota hana, framleidd eða spunnin í tækjum eins og þrívíddarprenturum og sífellt IoT tækni færist inn á sífellt fleiri svið. Við lifum á tímum sem margir sjá sem nýja og öfluga iðnbyltingu en þau samfélags- og þjóðfélagskerfi sem við höfum miða ennþá á mörgum sviðum við fjöldaframleiðslu iðnaðarsamfélagins. Það er brýn nauðsyn að samfélag okkar lagi sig að nýjum veruleika og það sé meðvitund sem flestra og skilningur á þeim breytingum sem eru óhjákvæmilegar og samræða um hvernig samfélag sé mögulegt og hvernig samfélag sé fýsilegt. Það er mikilvægt að í stjórnmál veljist fólk sem sér hvaða kerfi eru að velta um koll og hver verða möguleg áhrif tæknisamfélagsins á líf okkar og samfélag og afkomumöguleika og valfrelsi fólks. Við þurfum að taka afstöðu til hvort við viljum að tækni og ýmis konar aðföng séu aðgengileg almenningi til endurblöndunar í eigin verk og hvort við viljum samfélag þar sem maðurinn stýrir tækninni eða samfélag þar sem tæknin stýrir mönnunum.


Hvers vegna varð ég pírati
Það sem dró mig upprunalega að pírötum var 1) brýn þörf fyrir hreyfingu sem beitti sér gegn þeim höftum sem reynt er að setja á tjáningarfrelsi á netinu m.a. með úreltum höfundarréttarlögum og hugverkaréttindum, lögum sem taka ekkert mið á þeim veruleika sem við búum við núna bæði hvað varðar miðlun upplýsinga og framleiðslu og sköpun 2) mikilvægi þess að sporna gegn eftirlitsæði, að hindra að valdamiklir aðilar s.s. stjórnvöld eða fyrirtæki nýti samskiptatækni nútímans til að njósna um og vakta einstaklinga og 3) vitund um hve mikilvægir almenningar (Commons) og almenningseign eru fyrir nútímasamfélag, ekki síst almenningar um stafrænar eignir og réttindi. Ég hef séð hvernig opinn hugbúnaður hefur umbylt landslagi í hugbúnaðargerð og ég hef sjálf tekið afar mikinn þátt í að byggja upp almenninga með því að skrifa inn mikinn fjölda greina í íslensku wikipedia og setja þar inn myndir, allt efni sem ég vona að nýtist einhverjum öðrum í þekkingarleit,sköpun eða stafrænni endurblöndun.

Ég er ekki Pírati vegna þess að ég sé harðlínu hægrimanneskja sem trúir í blindni á frelsi einstaklinga til nautna og neyslu. Ég er fyrst og fremst samvinnumanneskja sem held að samfélagsskipun okkar og framleiðsluhættir séu að breytast og það sé mikilvægt að breyta leikreglum til að tryggja rétt allra og jafnræði.

Félagsstörf/aktivismi
Ég hef verið aðgerðasinni lengi og starfað með ýmsum mannréttindasamtökum. Ég var í mörg ár virk í starfi Kvennalistans og var lengi í framkvæmdanefnd sem stýrði starfinu í Reykjavík. Þegar Femínistafélag Íslands var stofnað var ég stofnfélagi og ein af ráðskonum félagsins og sá ég um vefmálin, setti upp vefsíður og ýmis konar vefkerfi og hafði umsjón með vefsíðu og póstlista og alls konar mjög umfangsmikilli netbaráttu félagsins. Frá Hruni hef ég mest starfað með þeim samtökum sem hafa spornað gegn því að Íslendingar og almenningur í öðrum löndum væri hnepptur í skuldaþrælahald og að peningaveldi og fjármálagjörningar gætu smogið inn á krísutímum og svelgt undir sig auðlindir og almenningseigur. Ég er stofnfélagi og í stjórn Íslandsdeildar Attac (sjá http://www.attac.is). Ég er talsmaður almenninga og almenningseignar og vinnubragða sem byggja á samvinnu þar sem allir hagnast af því að byggja upp samana og harður talsmaður Creative Commons. Ég hef tekið öflugan þátt í uppbyggingu íslensku Wikipedia og skrifað margar greinar þar sjálf og fengið aðra til að skrifa greinar og verið talsmaður slíkra opinna gagnasafna. Við sem erum virk í greinaskrifum fyrir Wikipedia stofnuðum félag wikipedianotenda á Íslandi og er ég í stjórn þess. Ég varð þess heiðurs aðnjótandi að fá frelsisverðlaun FSFI (félags um stafrænt frelsi) á árinu 2012 og það var ekki síst fyrir framlag mitt til Wikipediasamfélagsins. Til gamans má geta að margir og eiginlega flestir af þeim frumherjum íslenskra pírata sem ég þekkti þegar ég byrjaði að starfa eru fólk sem ég kynntist einmitt gegnum Wikipedia eða hreyfingar um opinn hugbúnað. Það má líka nefna að ég hef tekið þátt í mörgum stafrænum bloggsamfélögum og verið ötull bloggari og samfélagsrýnir í bloggheimum og notað ýmsa samfélagsmiðla til ýmis konar samfélagsumræðu.


Nám og störf
Ég er háskólakennari og undanfarna áratugi hefur það verið mitt aðalstarf að mennta og upplýsa starfandi kennara, kennaranema og aðra sem ætla að starfa í menntakerfinu um hvernig við getum notað stafræna tækni við kennslu svo sem hvernig Internetið gerir fjarkennslu og netkennslu mögulega og hvaða valkostir séu varðandi slík kerfi og uppbyggingu netlægs námsefnis, hvernig nota megi tölvuleiki til náms, hvernig kennarar geta sett fram og notað efni á netinu og hvernig netumhverfið getur breytt skólastarfi o.s.frv. Fyrsta háskólagráða mín var reyndar í viðskiptafræði og hagfræði en seinna fór ég í kennslufræði/upplýsingatækni í skólastarfi. Ég kenndi fyrst í nokkur ár viðskiptagreinar og tölvufræði í framhaldsskólum og tækniskólum. Síðar fór ég í framhaldsnám í kennslufræði og námsefnisgerð og kenndi eftir það kennaranemum við Kennaraháskólann og síðar við Háskóla Íslands. Ég hef mest verið við kennslu en hef tvisvar verið um tíma í ráðuneytum, ég var námstjóri í Menntamálaráðuneytinu áður en ég fór í framhaldsnám og ég var fyrir nokkrum árum sérfræðingur í málefnum upplýsingasamfélagsins hjá Forsætisráðuneytinu í sérstöku verkefni sem tengdist opinberri stefnu m.a. um aðgengi almennings að upplýsingum.

Ég hef búið í netheimum síðan elstu menn muna og þar má rekja spor mín á ýmsum vefsetrum.
Hér eru nokkur:
http://blog.piratar.is/salvor/
http://www.salvor.is
http://www.facebook.com/salvor.kristjana
https://twitter.com/salvor
http://salvor.blog.is (ég er reyndar núna nánast hætt að blogga hjá Mogganum eins og allir með einhverja sjálfsvirðingu sem ekki vilja vera tengdir auglýsingapappír kvótaeigenda)
http://www.ismennt.is/not/salvor/meinhorn/blogger.html

Ég er í sambúð og á tvær uppkomnar dætur. Ég bý í Reykjavík á veturna en reyni að vera sem mest á Vestfjörðum á sumrin og um jól og páska. Þar sé ég vel og svíður með hvernig framleiðslubreytingar og kvótakerfið hefur leikið sjávarbyggðirnar. Ég hef yndi af garðyrkju og skógrækt og er ég með skógræktarreit í Borgarfirði og landgræðslulóð á Rangárvöllum.